2004 yılında çıkarılan bir kanunla BaÅŸbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu oluÅŸturuldu. Bu kurul kamuda görev yapan her kademedeki çalışanların görevleri gereÄŸi yaptıkları uygulamaları etik açıdan deÄŸerlendirmekte ve kararlarını Resmi Gazete’de yayımlamakta.

Kurulun www.etik.gov.trresmi internet sitesinde yıllara göre almış oldukları bazı kararları inceleme fırsatı buldum. Genel müdürler, kaymakamlar, belediye başkanları ve öğretmenlerle ilgili kararlar verilmiş. Gerçekten ilginç sonuçlar ortaya çıkmış. Merak edenler ayrıntılarını ilgili siteden bakabilirler.

 

Benim deÄŸinmek isteÄŸim konu baÅŸlıktan da anlaşılacağı üzere “hediye almak etik mi?”

Bu anlamda Kamu Görevlileri Etik Davranış Ä°lkeleri ile BaÅŸvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesinde “Kamu görevlisinin tarafsızlığını, performansını, kararını veya görevini yapmasını etkileyen veya etkileme ihtimali bulunan, ekonomik deÄŸeri olan ya da olmayan, doÄŸrudan ya da dolaylı olarak kabul edilen her türlü eÅŸya ve menfaat hediye olarak tanımlanarak, kamu görevlilerinin hediye almaması, kamu görevlisine hediye verilmemesi ve görev sebebiyle çıkar saÄŸlanmaması temel ilke olarak kabul edilmiÅŸ ve kamu görevlilerinin yürüttükleri görevle ilgili bir iÅŸ, hizmet veya menfaat iliÅŸkisi olan gerçek veya tüzel kiÅŸilerden kendileri, yakınları veya üçüncü kiÅŸi veya kuruluÅŸlar için doÄŸrudan doÄŸruya veya aracı eliyle herhangi bir hediye alamayacakları ve menfaat saÄŸlayamayacakları” belirtilmiÅŸtir.

Bu maddeden de anlaşılacağı üzere her ne şekilde olursa olsun kamu görevlisinin ekonomik değeri olsun veya olmasın hediye alması yasaklanmıştır.

Bu bağlamda sağlık sektöründe görev yapan sağlık çalışanlarının ilaç ve medikal firmalarından hediye almaları da kanunen yasaklanmış olmaktadır. Yani şu an yaygın bir şekilde ilgili firmaların sağlık çalışanlarına çeşitli promosyonları vermeleri ve çalışanların da bunu kabul etmeleri mevzuat yönünden açık ve net olarak etik dışı bir davranış olarak görülmektedir.

O zaman ne yapılması gerekir? Tabi ki hediye konusunda tavır almak gerekir. Şunu düşünmek gerekmez mi? Ticari olarak kar amacı güden bir işletme nasıl olur da karşılıksız (!) olarak insanlara hediye verebilir. Bence böyle bir durumda karşı taraf iki bardak çay içeceğini garanti etmeden size bir bardak çay içirmez. Yani menfaati yoksa kimseye hediye vermezler diye düşünüyorum.

Acaba bizler devletimizin imkanlarıyla bulunduğumuz konumlarda olmasaydık aynı hediyeler bize gelecek miydi? İşte işin püf noktası burada. Demek ki bizim kara kaşımıza kara gözümüze bakarak kişi veya kurumlar bize hediye getirmiyorlar. Bir beklenti içinde oluyorlar.

Bizler kamu görevlileri olarak bu tür durumlara mahal vermememiz hem hakk katında hem de hukuk önünde boynumuzun ve insanlığımızın gereğidir diye düşünüyorum.

Mehmet KAYMAKÇI

Ankara Aktif Çalışanlar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı